เจ็บคอเสียงหายเกิดจากอะไร ? อาการแบบไหนควรดูแลเองหรือพบแพทย์

Key Takeaways

อาการเจ็บคอ เสียงหายอาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น กล่องเสียงอักเสบ การใช้เสียงหนัก ภูมิแพ้ ไซนัสอักเสบ กรดไหลย้อน หรือสิ่งกระตุ้นอย่างควันบุหรี่และมลภาวะ หากอาการเพิ่งเริ่มและไม่มีสัญญาณรุนแรง สามารถดูแลเบื้องต้นได้ด้วยการพักเสียง ดื่มน้ำให้เพียงพอ เพิ่มความชื้นในอากาศ เลี่ยงการตะโกน และใช้ยาตามอาการภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร อย่างไรก็ตาม หากเสียงแหบหรือเสียงหายต่อเนื่อง เจ็บคอมาก กลืนลำบาก หายใจผิดปกติ หรือมีก้อนบริเวณคอ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินสาเหตุอย่างเหมาะสม

Table of Content

• ทำไมเจ็บคอแล้วเสียงหาย เกิดจากอะไรได้บ้าง ?
• อาการแบบไหนแค่เจ็บคอ เสียงหายทั่วไป vs อาการที่ต้องระวัง
• เสียงหายกินยาอะไรดี ? ซื้อเองได้ที่ร้านขายยา
• วิธีแก้เจ็บคอ เสียงหาย เริ่มต้นได้ที่การปรับพฤติกรรม
• คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการเจ็บคอ เสียงหาย (FAQs)

อาการเจ็บคอ เสียงหาย เป็นหนึ่งในปัญหาที่หลายคนมักมองข้ามในช่วงแรก เพราะคิดว่าเดี๋ยวก็หายเอง แต่อาการเล็ก ๆ นี้อาจเป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญของร่างกาย โดยเฉพาะในคนที่ต้องใช้เสียงเป็นประจำ ไม่ว่าจะเป็นการประชุม พรีเซนต์ หรือแม้แต่การพูดคุยในชีวิตประจำวัน เมื่อเสียงเริ่มเปลี่ยน แหบ หรือหายไป อาจส่งผลกระทบทั้งต่อการทำงานและคุณภาพชีวิตได้มากกว่าที่คิด

ทำไมเจ็บคอแล้วเสียงหาย เกิดจากอะไรได้บ้าง ?

อาการเจ็บคอ เสียงหาย อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่ปัญหาชั่วคราวที่พบได้บ่อย ไปจนถึงภาวะอื่น ๆ ที่ส่งผลต่อการทำงานของกล่องเสียงและเส้นเสียง ดังนี้

กล่องเสียงอักเสบ สาเหตุสำคัญของเสียงหาย

หนึ่งในสาเหตุที่พบได้บ่อยของอาการเจ็บคอร่วมกับเสียงหายหรือเสียงแหบ คือ กล่องเสียงอักเสบ (Laryngitis) ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อหรืออักเสบบริเวณกล่องเสียงและเส้นเสียง เมื่อเส้นเสียงทำงานตามปกติ เส้นเสียงจะเปิดและปิดอย่างราบรื่นเพื่อให้เกิดเสียง แต่เมื่อมีอาการบวมและอักเสบ การสั่นของเส้นเสียงจะถูกรบกวน ทำให้เสียงเบา แหบ หรือหายไปได้2

การใช้เสียงผิดวิธี จนสายเสียงบวม หรือเกิดก้อน

การใช้เสียงหนักต่อเนื่อง เช่น พูดเสียงดังเป็นเวลานาน ตะโกน ร้องเพลงผิดเทคนิค หรือพูดในที่เสียงดังโดยไม่พักเสียง อาจทำให้เส้นเสียงบาดเจ็บหรืออักเสบได้ กลุ่มที่มีความเสี่ยง ได้แก่ ครู นักร้อง พนักงานขาย ผู้ประกาศ พนักงานคอลเซนเตอร์ และคนที่ต้องใช้เสียงเป็นอาชีพ1

โรคอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดอาการเจ็บคอ เสียงหายได้

นอกจากกล่องเสียงอักเสบและการใช้เสียงผิดวิธีแล้ว อาการเจ็บคอ เสียงหายยังอาจเกี่ยวข้องกับโรคหรือภาวะอื่น ๆ เช่น หวัด ไซนัสอักเสบ ภูมิแพ้ กรดไหลย้อน การได้รับควันบุหรี่ มลภาวะ การใช้ยาบางชนิด หรือก้อนบริเวณเส้นเสียง1, 2, 4

อาการแบบไหนคือแค่เจ็บคอ เสียงหายทั่วไป vs อาการที่ต้องระวัง

แม้อาการเจ็บคอ เสียงหายส่วนใหญ่จะเกิดจากสาเหตุที่ไม่รุนแรงและสามารถดีขึ้นได้เองเมื่อพักผ่อนอย่างเหมาะสม แต่ก็มีบางกรณีที่อาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพที่ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม การสังเกตลักษณะอาการ ระยะเวลาที่เป็น และอาการร่วมอื่น ๆ จะช่วยให้ตัดสินใจได้ว่าควรดูแลตัวเองต่อ หรือควรพบแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุ

อาการเสียงแหบแบบเบา ๆ มักดีขึ้นได้เอง

ในหลายกรณี อาการเสียงแหบหรือเสียงหายที่เกิดขึ้นไม่นาน มักเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนหรือการใช้เสียงหนัก โดยอาการมักดีขึ้นได้ภายในระยะสั้น หากดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม โดยอาการที่ยังดูแลเบื้องต้นด้วยตัวเองได้ คือ เพิ่งมีอาการเสียงแหบประมาณ 3-7 วันหลังใช้เสียงหนัก และไม่มีอาการรุนแรงร่วม เช่น กลืนลำบาก หายใจผิดปกติ หรือเจ็บคอมากผิดปกติ2, 4

สัญญาณเตือนว่าควรพบแพทย์ทันที

แม้อาการเสียงแหบส่วนหนึ่งจะไม่รุนแรง แต่บางกรณีควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ โดยเฉพาะหากเสียงแหบหรือเสียงหายนานเกิน 4 สัปดาห์ หรืออาการไม่ดีขึ้นตามลำดับ4

ทั้งนี้ ควรพบแพทย์ให้เร็วขึ้น หากมีอาการเจ็บคอมาก กลืนลำบาก หายใจผิดปกติ มีเสียงผิดปกติขณะหายใจ น้ำหนักลด มีก้อนบริเวณคอ มีประวัติสูบบุหรี่ เคยผ่าตัดบริเวณศีรษะ คอ หรือหน้าอก เพิ่งใส่ท่อช่วยหายใจ หรือเป็นผู้ที่ต้องใช้เสียงเป็นอาชีพ3, 4 เพราะกลุ่มนี้อาจต้องได้รับการประเมินกล่องเสียงเร็วกว่าอาการทั่วไป

เสียงหายกินยาอะไรดี ? ซื้อเองได้ที่ร้านขายยา

หากมีอาการเจ็บคอ เสียงหาย และลังเลว่าจะกินยาอะไรดี ทั้งนี้ ควรเลือกยาตามสาเหตุและอาการที่เป็น ไม่ควรกินยาหลายชนิดพร้อมกันโดยไม่จำเป็น และควรอ่านฉลากหรือปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ยาเสมอ

ยาแก้ปวดลดไข้

หากมีอาการเจ็บคอ ปวดเมื่อย หรือมีไข้ร่วมด้วย อาจใช้ยาแก้ปวดลดไข้ตามขนาดที่เหมาะสม เพื่อช่วยลดความไม่สบายตัว ยากลุ่มนี้ไม่ได้แก้สาเหตุของเสียงหายโดยตรง แต่ช่วยให้ดูแลอาการร่วมได้ดีขึ้น โดยเฉพาะช่วงที่กล่องเสียงหรือลำคอกำลังอักเสบ

ยาแก้แพ้ หรือยาลดน้ำมูก

หากเสียงแหบเกี่ยวข้องกับภูมิแพ้ น้ำมูกไหล หรือเสมหะไหลลงคอ ยาแก้แพ้หรือยาลดน้ำมูกบางชนิดอาจมีบทบาท แต่ควรใช้ด้วยความระมัดระวัง เพราะยาบางกลุ่มอาจทำให้เยื่อบุบริเวณลำคอเสียสมดุลความชื้น และอาจกระทบต่อการใช้เสียงในบางคนได้4 หากเป็นคนที่ต้องใช้เสียงมาก ควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนเลือกยา

ยาอมบรรเทาอาการเจ็บคอ

ยาอมบรรเทาอาการเจ็บคอเป็นตัวเลือกที่หลายคนใช้เมื่อมีอาการเจ็บคอร่วมกับเสียงแหบ โดยควรเลือกให้เหมาะกับอาการ อ่านฉลากให้ครบ และหลีกเลี่ยงการใช้เกินขนาดที่ระบุ หากมีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือใช้ยาประจำ ควรสอบถามผู้เชี่ยวชาญก่อน

ยากลั้วคอ หรือสเปรย์พ่นแก้เจ็บคอ

ยากลั้วคอหรือสเปรย์พ่นแก้เจ็บคอเป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้เฉพาะที่บริเวณช่องปากและลำคอ ควรใช้ตามคำแนะนำบนฉลาก และเลือกให้เหมาะกับช่วงวัยและสภาวะสุขภาพของผู้ใช้ สำหรับผู้ที่มีอาการเจ็บคอหลังตื่นนอน ซึ่งอาจสัมพันธ์กับการนอนอ้าปาก อากาศแห้ง ภูมิแพ้ หรือกรดไหลย้อน การดูแลความชุ่มชื้นของลำคอร่วมกับการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมอาจช่วยบรรเทาอาการได้ หากมีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการใช้ผลิตภัณฑ์ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนใช้

วิธีแก้เจ็บคอ เสียงหาย เริ่มต้นได้ที่การปรับพฤติกรรม

วิธีแก้เจ็บคอเสียงหายที่สำคัญที่สุดคือ ลดการใช้งานเส้นเสียง และดูแลสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการฟื้นตัวของลำคอ เพราะต่อให้ใช้ยาแล้ว แต่ยังพูดหนัก ตะโกน หรือพักผ่อนไม่พอ อาการก็อาจกลับมาเป็นซ้ำได้ง่าย

พักใช้เสียงชั่วคราว

ควรลดการพูดให้น้อยลงในช่วงที่เสียงแหบหรือเสียงหาย และไม่ควรกระซิบ เพราะการกระซิบอาจทำให้อาการแย่ลงในบางคน2 หากจำเป็นต้องสื่อสาร อาจใช้การพิมพ์ข้อความแทน หรือพูดด้วยเสียงปกติที่เบาลงและสั้นที่สุด

ดื่มน้ำให้เพียงพอ

การดื่มน้ำช่วยให้เยื่อบุบริเวณช่องปากและลำคออยู่ในสภาพที่เหมาะกับการทำงานของเสียง โดยเฉพาะเมื่อออกกำลังกายหรือใช้เสียงมาก และหากดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์ ควรดื่มน้ำตามให้เพียงพอ1

เพิ่มความชื้นในอากาศ

การใช้เครื่องเพิ่มความชื้นในบ้านช่วงที่อากาศภายในห้องแห้งมาก อาจช่วยให้สภาพแวดล้อมเหมาะกับการพักฟื้นของเสียงมากขึ้นได้ โดยระดับความชื้นในบ้านที่แนะนำคือประมาณ 30%1

เลี่ยงสิ่งกระตุ้น

ควรหลีกเลี่ยงบุหรี่ ควันบุหรี่มือสอง มลภาวะ แอลกอฮอล์ และอาหารที่กระตุ้นกรดไหลย้อน เพราะสิ่งเหล่านี้อาจรบกวนกล่องเสียงและทำให้อาการเสียงแหบยังเกิดต่อเนื่องได้1, 2 หากเป็นคนมีกรดไหลย้อน ควรหลีกเลี่ยงอาหารมื้อใหญ่ก่อนนอน อาหารมันจัด และพฤติกรรมที่กระตุ้นอาการ

กลั้วคออย่างสม่ำเสมอ

การกลั้วคอเป็นหนึ่งในวิธีดูแลช่องปากและลำคอที่ทำได้ง่าย โดยเฉพาะหลังใช้เสียงมากหรือเมื่อเริ่มเจ็บคอ ควรเลือกวิธีที่เหมาะกับตัวเอง ทำอย่างสม่ำเสมอ และไม่ใช้ผลิตภัณฑ์ใด ๆ เกินคำแนะนำบนฉลาก หากอาการเจ็บคอเสียงหายไม่ดีขึ้นภายในระยะที่เหมาะสม หรือมีสัญญาณเตือนร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

อาการเจ็บคอ เสียงหาย อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ แต่สิ่งสำคัญคือไม่จำเป็นต้องรอให้อาการรุนแรงก่อนแล้วค่อยดูแล เพราะอาการเจ็บคออาจเป็นสัญญาณแรกของการเจ็บป่วย หากปล่อยไว้ อาจทำให้ใช้เวลาฟื้นตัวนานขึ้น

สำหรับคนที่กำลังมองหาตัวช่วยดูแลลำคอ สามารถเลือกใช้สเปรย์พ่นแก้เจ็บคอ* ที่มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ เช่น ตัวยา โพวิโดน-ไอโอดีน (Povidone-Iodine) เพื่อบรรเทาอาการเจ็บคอจากการติดเชื้อ และช่วยให้คุณจัดการอาการได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

*ควรหลีกเลี่ยงการใช้โพวิโดน-ไอโอดีน (Povidone-Iodine) ในผู้ป่วยที่ตั้งครรภ์และให้นมบุตร เว้นแต่ผ่านการประเมินประโยชน์และความเสี่ยงจากแพทย์แล้วเท่านั้น

ข้อมูลอ้างอิง

(1) Taking Care of Your Voice. สืบค้นเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2569. จากhttps://www.nidcd.nih.gov/sites/default/files/2025-01/taking-care-of-your-voice-infographic.pdf. 

(2) Laryngitis. สืบค้นเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2569. จากhttps://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22268-laryngitis. 

(3) Voice Problems: Updates to Treatment and Care of Patients with Hoarseness. สืบค้นเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2569. จากhttps://www.entnet.org/resource/aao-hnsf-updated-cpg-hoarseness-press-release-fact-sheet/. 

(4) Clinical Practice Guideline: Hoarseness (Dysphonia) (Update). สืบค้นเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2569. จากhttps://www.rcot.org/2021/pdf/Clinical%20Practice%20Guideline-%20Hoarseness%20%28Dysphonia%29%20%28Update%29.pdf.

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการเจ็บคอ เสียงหาย (FAQs)

Q : เจ็บคอ เสียงหายเกิดจากอะไร หายเองได้ไหม ?

A : อาการเจ็บคอ เสียงหายอาจเกิดจากกล่องเสียงอักเสบ การใช้เสียงหนัก การติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน ภูมิแพ้ ไซนัสอักเสบ กรดไหลย้อน หรือการได้รับสิ่งกระตุ้น เช่น ควันบุหรี่และมลภาวะ โดยในหลายกรณี หากเป็นอาการเฉียบพลันและไม่มีสัญญาณอันตรายร่วมด้วย อาการอาจค่อย ๆ ดีขึ้นได้เมื่อพักเสียง ดื่มน้ำให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น แต่หากเสียงแหบหรือเสียงหายไม่ดีขึ้นภายใน 1-2 สัปดาห์ หรือเป็นต่อเนื่องจนใกล้ 4 สัปดาห์ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินสาเหตุเพิ่มเติม

Q : เสียงหายแต่ไม่เจ็บคอ เกิดจากอะไรได้บ้าง ?

A : เสียงหายโดยไม่มีอาการเจ็บคอ อาจเกิดจากการใช้เสียงหนักเกินไป การพูดต่อเนื่องเป็นเวลานาน ความเครียดของกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการออกเสียง กรดไหลย้อน หรือผลจากยาบางชนิด หากเสียงหายแบบเป็น ๆ หาย ๆ บ่อยครั้ง หรือส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุให้ชัดเจน

Q : อาการเจ็บคอ เสียงหาย ติดต่อกันได้ไหม ?

A : อาการเจ็บคอ เสียงหายอาจติดต่อได้ หากมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน โดยเฉพาะในช่วงที่มีไข้ น้ำมูก หรืออ่อนเพลียร่วมด้วย ควรแยกของใช้ส่วนตัว ล้างมือบ่อย ๆ ใส่หน้ากากเมื่อต้องอยู่ใกล้ผู้อื่น และพักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อลดโอกาสแพร่เชื้อให้คนรอบข้าง

Q : เด็กมีอาการเจ็บคอ เสียงหาย ควรดูแลเหมือนผู้ใหญ่ไหม ?

A : เด็กที่มีอาการเจ็บคอ เสียงหายควรได้รับการดูแลตามช่วงวัย ไม่ควรใช้ยาหรือผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ใหญ่โดยไม่อ่านฉลากหรือปรึกษาเภสัชกรก่อน หากเด็กมีไข้สูง ซึม กลืนลำบาก หายใจผิดปกติ น้ำลายไหลมาก หรือเสียงเปลี่ยนนานผิดปกติ ควรพาไปพบแพทย์เพื่อประเมินอาการและรับการรักษาอย่างเหมาะสม