ลำคออักเสบ มีเสมหะ ต้องทำยังไง ? วิธีรักษาคออักเสบที่ควรรู้

Key takeaway 

อาการคออักเสบ มีเสมหะ มักเริ่มจากสัญญาณเล็ก ๆ ที่ไม่ควรมองข้าม หากเริ่มดูแลตั้งแต่ช่วงแรก จะช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอได้อย่างมีประสิทธิภาพ และลดโอกาสที่อาการจะลุกลาม โดยทั่วไป อาการคออักเสบกี่วันหายนั้นจะขึ้นอยู่กับการดูแลตัวเองและความรุนแรงของอาการ ซึ่งการพักผ่อน ดื่มน้ำ และหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นเป็นพื้นฐานสำคัญ ควบคู่กับการเลือกวิธีที่มีประสิทธิภาพ เช่น การใช้ยาฆ่าเชื้อโรคในช่องปากและลำคอ เพื่อช่วยดูแลตั้งแต่สัญญาณแรก และกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติเร็วขึ้น

Table of Content

• คออักเสบเฉียบพลันคืออะไร ต่างจากคออักเสบเรื้อรังอย่างไร ?
• คออักเสบเฉียบพลันเกิดจากอะไร ?
• คออักเสบ มีเสมหะ บอกอะไรได้บ้าง ?
• เปิดไทม์ไลน์อาการคออักเสบ กี่วันหาย ?
• คออักเสบเฉียบพลัน รักษาได้เองไหม ? 4 วิธีรักษาคออักเสบแบบดูแลตัวเองที่บ้าน
• คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการเจ็บคออักเสบ (FAQs)

ในวันที่ต้องใช้เสียงประชุมทั้งวัน หรือช่วงที่อากาศเปลี่ยนแบบไม่ทันตั้งตัว หลายคนอาจเริ่มรู้สึกแปลก ๆ ที่ลำคอเล็กน้อย จนบางครั้งก็เผลอมองข้ามไป เพราะคิดว่าเดี๋ยวก็ดีขึ้นเอง แต่ความจริงแล้ว อาการเจ็บคออักเสบในช่วงแรกอาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นที่ร่างกายกำลังบอกบางอย่างกับคุณ หากปล่อยไว้โดยไม่ดูแล อาการอาจค่อย ๆ ชัดขึ้น คือกลืนลำบาก หรือกลายเป็นคออักเสบ มีเสมหะ ที่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวันมากกว่าที่คิด

คออักเสบเฉียบพลันคืออะไร ต่างจากคออักเสบเรื้อรังอย่างไร ?

ภาวะคออักเสบเฉียบพลัน คือ อาการอักเสบของบริเวณช่องคอที่เกิดขึ้นแบบรวดเร็ว โดยมักมีอาการชัดเจนภายในไม่กี่วัน เช่น เจ็บคออักเสบ กลืนลำบาก หรือรู้สึกระคายบริเวณลำคอ

ส่วนคออักเสบเรื้อรังจะเป็นอาการที่เกิดขึ้นต่อเนื่องยาวนาน หรือกลับมาเป็นซ้ำบ่อย ๆ ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมหรือสิ่งแวดล้อม เช่น การใช้เสียงหนัก หรือมลภาวะ

สรุปง่าย ๆ คือ

• คออักเสบเฉียบพลัน → เกิดเร็ว หายได้ภายในระยะเวลาอันสั้น
• คออักเสบเรื้อรัง → เป็นซ้ำบ่อย ต้องปรับพฤติกรรมร่วมด้วย

คออักเสบเฉียบพลันเกิดจากอะไร ?

อาการลำคออักเสบมักไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียว แต่เป็นผลรวมของหลายปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดการอักเสบบริเวณลำคอ หากเข้าใจแต่ละสาเหตุ จะช่วยให้เลือกวิธีดูแลได้เหมาะสมมากขึ้น

การติดเชื้อแบคทีเรีย

หนึ่งในสาเหตุหลักของภาวะเจ็บคออักเสบ คือการติดเชื้อแบคทีเรียในช่องปากและลำคอ เมื่อเชื้อสะสมมากขึ้น จะทำให้เกิดการอักเสบและรู้สึกเจ็บคอชัดเจน ยิ่งในช่วงที่ร่างกายอ่อนแอหรือพักผ่อนไม่เพียงพอ หากไม่ได้ดูแลตั้งแต่ต้น อาการอาจค่อย ๆ รุนแรงขึ้นได้

การติดเชื้อจากสิ่งแวดล้อม

มลภาวะ ฝุ่น หรืออากาศที่เปลี่ยนแปลงบ่อย ล้วนเป็นตัวกระตุ้นให้ลำคออักเสบได้ง่าย โดยเฉพาะคนที่ต้องอยู่ในห้องแอร์นาน ๆ หรือเดินทางบ่อย เมื่อร่างกายต้องปรับตัวกับสภาพอากาศที่ไม่คงที่ อาจทำให้บริเวณลำคอเกิดการอักเสบและตามมาด้วยอาการเจ็บคอหรือมีเสมหะ

การใช้เสียงหนักติดต่อกัน

สำหรับคนที่ต้องใช้เสียงเป็นประจำ เช่น ประชุม ติดต่องาน หรือสอนหนังสือ การใช้เสียงต่อเนื่องโดยไม่ได้พัก อาจทำให้เกิดคออักเสบ มีเสมหะได้ เนื่องจากลำคอถูกใช้งานหนักจนเกิดการระคายและอักเสบสะสม หากปล่อยไว้นาน อาการเจ็บคออาจชัดขึ้นและส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้

การพักผ่อนไม่เพียงพอ

การนอนหลับไม่เพียงพอส่งผลโดยตรงต่อความแข็งแรงของร่างกาย เมื่อร่างกายอ่อนล้า อาจทำให้คออักเสบได้ง่ายขึ้น แม้จะเป็นเพียงปัจจัยเล็ก ๆ แต่กลับมีผลอย่างมากในชีวิตประจำวัน หลายคนอาจไม่ทันสังเกตว่าอาการเจ็บคอมักเริ่มเกิดขึ้นในช่วงที่ร่างกายพักผ่อนไม่พอ

คออักเสบ มีเสมหะ บอกอะไรได้บ้าง ?

หลายคนมักกังวลเมื่อมีอาการคออักเสบแล้วมีเสมหะ แต่จริง ๆ แล้วเสมหะเป็นสัญญาณที่ร่างกายกำลังตอบสนองต่อการอักเสบ โดยลักษณะของเสมหะสามารถบอกแนวโน้มของอาการได้ ดังนี้

• ถ้าเสมหะใส มักเกี่ยวกับการระคายเคือง
• ถ้าเสมหะข้น อาจมีการติดเชื้อร่วมด้วย

แม้จะไม่ใช่อาการรุนแรงเสมอไป แต่หากมีเสมหะร่วมกับเจ็บคอ ควรเริ่มดูแลตั้งแต่ต้น เพื่อไม่ให้ลุกลาม

เปิดไทม์ไลน์อาการคออักเสบ กี่วันหาย ?

ระยะเวลาการฟื้นตัวของภาวะเจ็บคออักเสบอาจแตกต่างกันไปในแต่ละคน ขึ้นอยู่กับสาเหตุและการดูแลตั้งแต่ช่วงแรก แต่โดยทั่วไปสามารถแบ่งลำดับอาการได้ดังนี้

• วันแรก-วันที่ 2 : เริ่มมีอาการเจ็บคอเล็กน้อย รู้สึกไม่สบายบริเวณลำคอ
• วันที่ 3-4 : อาการชัดขึ้น อาจกลืนลำบาก เพราะคออักเสบ มีเสมหะ
• วันที่ 5-7 : อาการเริ่มดีขึ้น หากได้รับการดูแลที่เหมาะสม

อย่างไรก็ตาม ระยะเวลาการหายจะขึ้นอยู่กับการดูแลตัวเองตั้งแต่ช่วงแรก หากเริ่มจัดการเร็ว อาการมักดีขึ้นไวกว่า

คออักเสบเฉียบพลัน รักษาได้เองไหม ? 4 วิธีรักษาคออักเสบแบบดูแลตัวเองที่บ้าน

สำหรับผู้ที่มีภาวะคออักเสบเฉียบพลัน ในหลายกรณีสามารถดูแลตัวเองได้ หากอาการยังไม่รุนแรง แต่สิ่งสำคัญคือ ต้องเลือกวิธีที่มีประสิทธิภาพตั้งแต่ต้น เพื่อบรรเทาอาการเจ็บคอได้อย่างเหมาะสม

พักผ่อนให้เพียงพอ

การพักผ่อน เป็นพื้นฐานสำคัญที่หลายคนมองข้าม เมื่อร่างกายได้รับการพักผ่อนอย่างเต็มที่ ระบบต่าง ๆ ก็จะทำงานได้ดีขึ้น รวมถึงกระบวนการฟื้นฟูบริเวณที่เกิดการอักเสบอย่างลำคอด้วย หากยังฝืนใช้ร่างกายต่อเนื่อง เช่น นอนดึก หรือทำงานหนัก อาการเจ็บคออักเสบอาจหายช้ากว่าปกติ ดังนั้นในช่วงที่เริ่มมีอาการ ควรให้ร่างกายได้พักอย่างเพียงพอ เพื่อช่วยให้ฟื้นตัวได้เร็วขึ้นและลดโอกาสที่อาการจะลุกลาม

ดื่มน้ำอย่างสม่ำเสมอ

การดื่มน้ำให้เพียงพอจะช่วยให้ร่างกายทำงานได้อย่างปกติ และมีส่วนช่วยลดความระคายบริเวณลำคอ โดยเฉพาะในคนที่มีอาการคออักเสบ มีเสมหะ น้ำจะช่วยให้เสมหะไม่เหนียวจนเกินไป นอกจากนี้ ยังช่วยให้ระบบต่าง ๆ ในร่างกายทำงานได้ดีขึ้น ซึ่งส่งผลต่อการฟื้นตัวโดยรวม ทั้งนี้ ควรจิบน้ำเป็นระยะตลอดวันแทนการดื่มครั้งละมาก ๆ เพื่อให้ร่างกายได้รับน้ำอย่างต่อเนื่อง

หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น

สิ่งแวดล้อมมีผลต่ออาการคออักเสบมากกว่าที่คิด เช่น ฝุ่น ควัน หรืออากาศที่แห้ง ล้วนเป็นตัวกระตุ้นให้คออักเสบมากขึ้น รวมถึงอาหารบางประเภทที่อาจทำให้รู้สึกไม่สบายคอได้ การหลีกเลี่ยงสิ่งเหล่านี้ในช่วงที่มีอาการจะช่วยทำให้หายเร็วขึ้น

ดูแลช่องปากและลำคอ

บริเวณช่องปากและลำคอเป็นจุดที่เชื้อโรคสามารถสะสมได้ง่าย หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจทำให้คออักเสบหายช้า หรือกลับมาเป็นซ้ำได้ ดังนั้น การทำความสะอาดช่องปากอย่างสม่ำเสมอ และเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีตัวยาช่วยฆ่าเชื้อโรคในปากและลำคอ จะช่วยลดการสะสมของเชื้อและบรรเทาอาการเจ็บคอได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

คออักเสบเฉียบพลันดูแลได้ หากเริ่มตั้งแต่สัญญาณแรก

ทั้งนี้ อาการคออักเสบเฉียบพลันสามารถหายเองได้ในบางกรณี หากเริ่มดูแลตัวเองอย่างเหมาะสมตั้งแต่ช่วงแรก ทั้งการพักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น และดูแลช่องปากกับลำคอให้สะอาดอยู่เสมอ สิ่งสำคัญคือการสังเกตสัญญาณของร่างกายตั้งแต่เนิ่น ๆ เพราะยิ่งเริ่มดูแลเร็วเท่าไร ก็ยิ่งช่วยลดโอกาสที่อาการจะลุกลามหรือกลับมาเป็นซ้ำได้มากขึ้นเท่านั้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการเจ็บคออักเสบ (FAQs)

Q : คออักเสบเฉียบพลัน เกิดจากอะไร และรักษาได้เองไหม ?

A: อาการคออักเสบเฉียบพลัน มักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย สิ่งแวดล้อม หรือพฤติกรรม เช่น การใช้เสียงหนักหรือพักผ่อนไม่เพียงพอ ในระยะเริ่มต้นสามารถดูแลตัวเองได้ เช่น พักผ่อน ดื่มน้ำ และดูแลช่องปากและลำคออย่างสม่ำเสมอ หากเริ่มดูแลตั้งแต่ช่วงแรก จะช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอและลดโอกาสที่อาการจะลุกลามได้

Q : คออักเสบ มีเสมหะ แต่ไม่ค่อยเจ็บคอ แค่ต้องขากเสมหะบ่อย ๆ นับว่าคออักเสบไหม ?

A : อาการคออักเสบ มีเสมหะ แม้จะไม่รู้สึกเจ็บคอชัดเจน ก็อาจเป็นสัญญาณของการอักเสบในลำคอได้ โดยเฉพาะหากต้องขากเสมหะบ่อย หรือรู้สึกไม่สบายบริเวณคอ อาการลักษณะนี้อาจเกิดจากการระคายเคืองหรือการสะสมของเชื้อโรคในช่องปากและลำคอ จึงควรเริ่มดูแลตั้งแต่ช่วงแรก เพื่อช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอและลดโอกาสที่อาการจะรุนแรงไปมากขึ้น

Q : คออักเสบเฉียบพลันออกกำลังกายได้ไหม หรือควรพักอย่างเดียว ?

A : หากมีอาการเจ็บคออักเสบในระดับเล็กน้อย อาจทำกิจกรรมเบา ๆ ได้ แต่ไม่ควรออกกำลังกายหนัก เพราะร่างกายยังอยู่ในช่วงฟื้นตัว การพักผ่อนให้เพียงพอจะช่วยให้ลำคอและร่างกายฟื้นตัวได้เร็วขึ้น หากฝืนใช้งานร่างกายมากเกินไป อาจทำให้อาการยืดเยื้อหรือแย่ลงได้ ดังนั้น ควรสังเกตอาการตัวเองเป็นหลัก และเลือกกิจกรรมที่ไม่กระทบต่อการฟื้นตัว

Q : คออักเสบจากไวรัส ถ้าไม่กินยาฆ่าเชื้อเลยจะมีผลเสียไหม ?

A : ในหลายกรณีของลำคออักเสบจากเชื้อไวรัส อาจไม่จำเป็นต้องใช้ยาฆ่าเชื้อทุกครั้ง โดยใช้การดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม รักษาตามอาการ และเลือกวิธีที่มีประสิทธิภาพในการบรรเทาอาการเจ็บคอ สามารถช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้ตามธรรมชาติ แต่หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 3-5 วันควรให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยว่ามีอาการแทรกซ้อนจากการติดเชื้อแบคทีเรียหรือไม่ ซึ่งจำเป็นต้องใช้ยาฆ่าเชื้อ 

Q : เจ็บคออักเสบช่วงกลางคืนหรือหลังตื่นนอน เป็นเพราะอะไร ?

A : อาการเจ็บคออักเสบที่รู้สึกชัดในช่วงกลางคืนหรือหลังตื่นนอน มักเกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อม เช่น อากาศแห้ง การนอนในห้องแอร์ หรือการอ้าปากขณะนอนหลับ ซึ่งทำให้บริเวณลำคอเกิดการระคายและอักเสบได้ง่ายขึ้น แม้จะไม่ได้มีอาการระหว่างวันมากนัก แต่ถือเป็นสัญญาณที่ควรเริ่มดูแลตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อบรรเทาอาการเจ็บคอและป้องกันไม่ให้อาการลุกลามไปมากขึ้น